أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى

47

فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )

واقفان آن موقف را به قول صداقت آثار « وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ » « 1 » واقف گردانند و نيز صدق اين معنى معين به ظهور اين دعوى مبرهن است كه چون مشيّت خلّاق على الاطلاق به آن تعلّق گيرد كه مسند حكومت و فرمانروايى از يمن اقدام عالىمقامى زينت پذيرد اگرچه افراد انسانى در رتبهء عبوديت برابرند و شاه و گدا و درويش و پادشاه در ربقهء رقيّت با يكديگر همسر ، امّا از آنجا كه اختلاف نشأة « 2 » بشريّت است ، هرگاه صاحب‌دولتى كه در خاندان « وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا » « 3 » به رفعت نسب و مزيّت حسب معروف باشد بر مسند فرمان‌فرمايى نشيند ، عقل شيوهء اطاعتش را بر خود لازم داند و طريقهء متابعتش بر ذمّت همّت واجب بيند و به اين سبب است كه تخت‌نشين ملك رسالت مشرق و مغرب نداى صداقت اداى « انا النّبيّ لا كذب عن نسل عبد المطّلب » « 4 » در بسيط بطحا و يثرب انداخت و زمان « 5 » زمان گوش زمين و آسمان را از صيت : الكريم بن الكريم بن الكريم بن الكريم يوسف بن يعقوب بن اسحق بن ابراهيم پر ساخت و از آنجا كه مقام خلّت خليل است تا اينجا كه مسند اين عالى حضرت اسمعيل بىعديل برطبق صادقهء « وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ » « 6 » ارادهء الهى به تكريم و تبجيل اين خاندان پرداخت . معيّن اين مضمون و مبيّن اين سرّ مكنون صورت ازدواج است [ 59 ] كه به صورت مساعد « 7 » به آن سلطان صفدر عرصهء وغا و مهد عليا حليمه بيگى آغا دست داد « 8 » و به معنى عروس ملك را به خوبتر صورتى در كنار اهالى اين خاندان نهاد و از نتيجهء اين اجتماع ابواب فتوحات سرورى بر روى آرزوى منتسبان

--> ( 1 ) . قصص ( 28 ) آيهء 68 . « پروردگار تو هرچه را كه بخواهد مىآفريند و برمىگزيند » . ( 2 ) . م : نشا ( 3 ) . حجرات ( 49 ) آيهء 13 . « و شما را جماعتها و قبيله‌ها كرديم تا يكديگر را بشناسيد » . ( 4 ) . در الجامع الصغير ، ج 1 ، ص 411 ، رقم 2683 ، اين عبارت آمده است : « أنا النّبىّ لا كذب ، أنا ابن عبد المطّلب » . ( 5 ) . و : زبان ( 6 ) . بقره ( 2 ) آيهء 127 . « و چون ابراهيم و اسماعيل پايه‌هاى خانه را بالا بردند » . ( 7 ) . و : ميان ( 8 ) . حسن بيك به خاطر علاقهء خود به شيخ حيدر ، دختر خود « مارتا » را كه از همسر يونانى خود « دسپينا كاترينا » داشت و موسوم به « حليمه بيگم آغا » مشهور به علم شاه بيگم يا عالم شاه بيگم گرديد به همسرى او درآورد » . ( شاه اسماعيل اوّل ، ص 143 ) .